De Oostenrijkse School van economen kent wereldwijd amper bekendheid. De theorie wordt zelden onderwezen. Voor het Objectivisme van de Amerikaans-Russische filosoof Ayn Rand geldt hetzelfde. Dat is zeer te betreuren want de boodschap is belangwekkend.
Overheid is haram
Afgezien van alle theorie erom heen komt de boodschap van beiden kortweg vooral neer op: houd de overheid zoveel mogelijk weg uit de economie want hetgeen de overheid doet gaat veelvuldig fout. De bewijzen daarvan zijn overvloedig aanwezig. Het is niet gezegd dat hetgeen de private sector doet altijd goed gaat, maar de werking van het prijsmechanisme is vele malen te prefereren boven de centrale planning via de overheid. Houd de overheid dus weg uit de economie en laat de private sector binnen het marktmechanisme met concurrenten haar werk doen. Een hybride oplossing van een combinatie van privaat-overheid, kan tijdelijk werken, maar op termijn dient de economie op de particuliere sector te berusten.
Belastingen omlaag
Het gevolg is dat de belastingen fors omlaag kunnen waardoor de particuliere sector inclusief consumenten veel meer armslag krijgen. Te denken is aan een flat rate van 25% belasting. De inflatie wordt dan drastisch gereduceerd. De economie die thans stagneert krijgt een geweldige ‘boost’. Hoe goed zou het zijn als de vele duizenden ambtenaren die nu de kantoren bevolken voor het maken van rapporten en beleidsaanbevelingen voor overheden, zich daadwerkelijk zouden inzetten voor de bevolking in de zorg, het onderwijs, de defensie, de woningbouw en de politie. Er wordt gesteld dat er tekorten zijn op de arbeidsmarkt. Welnu, hoe dienstig zou het zijn die tekorten te laten opvullen door hoogopgeleide ambtenaren.
De boodschap van Ayn Rand sluit daarbij aan, maar is radicaler dan de Oostenrijkers op basis van moreel filosofische argumenten. Het komt er in de filosofie van het zogenaamde objectivisme op neer dan de overheid enkel dient ter bescherming van bevolking. Alles wat zweemt naar socialistisch, communistisch, collectivistisch is ‘haram’.
Keynes was verkeerd
Het is uiterst belangrijk dat men nota neemt van beider benadering. Dat zal niet eenvoudig zijn want de huidige maatschappij hangt van belangen aan elkaar. De boodschap dat de overheid drastisch wordt ingekort valt uiteraard niet goed bij betreffende ambtenaren en politici. Men wil besturen en bevolking naar de hand zetten, al dan niet met een utopie in het vooruitzicht. Geen wonder dat de theorie van Maynard Keynes, waarbij de overheid een centrale plaats inneemt, verre de voorkeur heeft boven de Oostenrijkse School en dat geldt ook voor de filosofie van Ayn Rand. Keynes was een verkeerde keuze.
De Wereld volgens Ayn Rand
Toch ontwaren we in Argentinië en in de Verenigde Staten via de Heritage Foundation, dat libertaire beginselen beginnen door te dringen. Europa stagneert en lijkt de weg kwijt te zijn. Het continent is stuurloos zonder zingeving. Het is daarom voor Europa van levensbelang dat de theorieën van de Oostenrijkers en objectivisme navolging krijgen. In mijn komende boek ‘Wereld volgens Ayn Rand, objectivisme voor een betere wereld’ ga ik hier uitgebreid op in.
Frits Bosch, econoom en socioloog, auteur van Links Verdriet.